Opdrachtvoorbeelden
Taalkundige.com beschikt over een uitgebreide en gevarieerde portfolio met door haar uitgevoerde redigeeropdrachten, variërend van brochureteksten van bedrijven en organisaties tot jaarverslagen van overheidsinstanties (o.a. de OPTA). Wenst u een opdrachtvoorbeeld te zien? Vermeld dit op het informatieformulier en u krijgt het voorbeeld per omgaande per e-mail toegezonden.
Voorbeeld van juridische tekstanalyse
Het redigeren van juridische teksten (inclusief het verzorgen van taalkundige analyses) is één van de huidige kernactiviteiten van Taalkundige.com. Hieronder volgt een voorbeeld van een redelijk unieke opdracht die Taalkundige.com in september 2008 kreeg: het taalkundig analyseren van een door twee partijen betwiste passage uit een juridisch document. De opdracht luidde, vrij vertaald, als volgt: “maak een taalkundige analyse van een passage uit een concurrentiebeding omtrent de overname van een waterbouwbedrijf, waarover juridische onenigheid is ontstaan tussen de kopende en verkopende partij”. Om een zo groot mogelijke objectiviteit van de taalanalyse te waarborgen liet de opdrachtgever in het midden welke rol hijzelf in de overnamekwestie speelde. Doel van het taalkundig analyserapport was de advocaat van de opdrachtgever te voorzien van informatie die de vastgelopen rechtszaak zou kunnen vlottrekken en, uiteindelijk, de rechter te overtuigen van de (veronderstelde) kwade opzet van de wederpartij. De namen en artikelnummers in dit voorbeeld zijn omwille van de privacy van de opdrachtgever veranderd.
Geachte heer Giizhik,
Ik zit met een probleem welke is ontstaan na een overname van een waterbouw bedrijf.
Het probleem zit hem in het concurrentiebeding, waarin een zin is opgenomen (artikel 10.2) welke op twee manieren te lezen valt.
De zin luid als volgt,
Het is verkoper toegestaan om, in tegenstelling van hetgeen is genoemd in artikel 10.1, heiwerkzaamheden met het kraanschip,alsmede sleepwerkzaamheden te verrichten en het slaan van damwanden voor uitsluitend de particuliere markt ( dus geen (groot) damwandenwerken in de zakelijke markt of voor overheidsorganen).
Nou is de discussie als volgt gaande,
Enerzijds word beweerd dat er heiwerkzaamheden met het kraanschip, alsmede sleepwerkzaamheden verricht mogen worden voor wie dan ook. En het slaan van damwanden uitsluitend voor de particuliere markt uitgevoerd mag worden. Anderzijds word beweerd dat deze zin zegt dat alle drie de werkzaamheden uitsluitend voor de particuliere markt uitgevoerd mogen worden. Beide partijen weten wat er bedoeld word met deze zin, echter is er door omstandigheden discussie over ontstaan. De discussie is dusdanig hoog opgelopen dat de rechter erbij heeft moeten komen om hier een oplossing te kunnen bieden.
Ook de rechter heeft aangegeven dat de zin op beide manieren gelezen kan worden.
Ik hoop dat een taalkundige hierin duidelijkheid kan verschaffen. Wellicht dat dit ten nadele is van wat er met de zin word bedoeld echter zie ik geen andere oplossing voor dit ontstane probleem.
Ik wil dan ook bewust niet aangeven welke naar mijn mening de juiste bewering is, dit om een 100% onafhankelijk oordeel te verkrijgen.
Ik hoop dat u mij hierin van dienst kan zijn.
Mochten er kosten aan dit consult verbonden zijn dan ben ik bereid om deze te voldoen.
Met vriendelijke groet,
Andreas Guggenheim
P.S. Hieronder volgt de complete tekst van het concurrentiebeding.
Artikel 10.1
Artikel 10.2
Taalkundige analyse artikel 10.2 concurrentiebeding overdracht Andreos-Kleemann
Uitgevoerd door:
Zaawano Giizhik
Beste mijnheer Guggenheim,
De gewraakte zin bestaat uit twee delen, te weten:
2. een zinsnede die uit twee delen bestaat:
? en het slaan van damwanden voor uitsluitend de particuliere markt
? (dus geen (groot) damwandenwerken in de zakelijke markt of voor overheidsorganen).
De verwarring wordt nog groter door de vreemde plaatsing van de tussen haakjes geplaatste bepaling in het tweede zinsdeel. Op het eerste gezicht lijkt dit zinnetje als verduidelijking van de zin “en het slaan van damwanden voor uitsluitend de particuliere markt” te zijn bedoeld.
Zoals u al in uw mail stelde is de hamvraag nu: slaat deze verduidelijking tussen haakjes inderdaad op de werkzaamheden zoals genoemd in het tweede deel van de zin, of geldt het hier een bepaling die eveneens betrekking heeft op de in het eerste deel van de zin genoemde werkzaamheden? Ik vermoed dan ook dat het juist de merkwaardige plaatsing van deze tussen haakjes geplaatste bijzin is, die het grootste interpretatieprobleem oplevert, en de angel is in het hoog opgelopen conflict tussen kopende partij en verkopende partij.
In theorie is het mogelijk dat de schrijver van de gewraakte zin het volgende bedoelt:
In weerwil van hetgeen is genoemd in artikel 10.1 is het verkoper toegestaan om, zulks uitsluitend voor de particuliere markt (dus niet voor de zakelijke markt of overheidsorganen), heiwerkzaamheden met het kraanschip alsmede sleepwerkzaamheden te verrichten en damwanden te slaan.
In simpel Nederlands: Het is verkoper enkel en alleen in opdracht van
Als de schrijver van de desbetreffende zin dit daadwerkelijk bedoelt, dan had hij of zij de zin beter kunnen formuleren zoals in de in het rood getypte formulering hierboven. Of, om zo dicht mogelijk bij de oorspronkelijke zinsbouw en woordkeuze te blijven:
Het is verkoper toegestaan om, in tegenstelling tot hetgeen is genoemd in artikel 10.1, heiwerkzaamheden met het kraanschip alsmede sleepwerkzaamheden te verrichten en om damwanden te slaan; genoemde werkzaamheden mogen uitsluitend voor de particuliere markt worden uitgevoerd, wat inhoudt dat geen hei- en sleepwerkzaamheden en/of (groot)damwandwerken verricht mogen worden voor de zakelijke markt en/of overheidsorganen.
Zuiver taalkundig kan de zin zoals hij oorspronkelijk is geformuleerd slechts op één manier worden uitgelegd:
In weerwil van hetgeen is genoemd in artikel 10.1 is het verkoper toegestaan om heiwerkzaamheden met het kraanschip alsmede sleepwerkzaamheden te verrichten. Daarnaast is het verkoper toegestaan damwanden te slaan, met dien verstande dat laatstgenoemde activiteit uitsluitend voor de particuliere markt mag plaatsvinden (dus niet voor de zakelijke markt of overheidsorganen).
Immers, een taalkundige ontleding van de zin kan niet anders dan resulteren in de volgende, tweeledige formulering:
2. Het is verkoper toegestaan damwanden te slaan voor uitsluitend de particuliere markt ( dus geen (groot) damwandenwerken in de zakelijke markt of voor overheidsorganen).
Een taalkundig-syntactische analyse van de gewraakte zin leidt dan ook tot de volgende conclusies:
2. Het is verkoper toegestaan om damwandenwerken uit te voeren, inzonderheid damwanden te slaan, maar alleen in opdracht van de particuliere markt.
NASCHRIFT
Tot slot enkele (hypothetische) gedachten die bij mij bij het behandelen van deze materie opkomen. Het heeft er alle schijn van dat de formulering van de eerste zin uit artikel 10.2 in eerste instantie een compromis was tussen kopende en verkopende partij. Ik vermoed dat het artikel, dat een aanpassing is van artikel 10.1, oorspronkelijk luidde: ” Het is verkoper toegestaan om, in tegenstelling van hetgeen is genoemd in artikel 10.1, heiwerkzaamheden met het kraanschip,alsmede sleepwerkzaamheden te verrichten en het slaan van damwanden”.
Nu stel ik me voor dat het volgende is gebeurd. Deze oorspronkelijke formulering (waarin sprake is van onbegrensd heien, slepen en damwanden slaan door de verkopende partij) leidt tot protesten van de kopende partij (die hierdoor toekomstige concurrentie van de verkopende partij vreest). Daarom wordt, ter modificatie van de zinsnede “en het slaan van damwanden”, de nadere bepaling “voor uitsluitend de particuliere markt” toegevoegd. Vervolgens bedenkt de kopende partij (of beide partijen) dat de zin nu wel erg is gaan rammelen en dus juridische onduidelijkheid schept; ijlings wordt de – als verduidelijking bedoelde – bijzin “dus geen (groot) damwandenwerken in de zakelijke markt of voor overheidsorganen” tussen haakjes toegevoegd. Waarbij eigenlijk wordt bedoeld: Het is verkoper toegestaan in de toekomst onbeperkt te heien en te slepen, maar het slaan van damwanden mag alleen voor particulieren plaatsvinden.
Het resultaat van dit (door mij veronderstelde) juridische plak- en knipwerk is echter wel een volzin die nog meer rammelt dan voorheen, en uiteindelijk heeft geleid tot juridische haarkloverij tussen kopende partij en verkopende partij.
Zoals ik het begrijp, maakt de kopende partij nu misbruik van de juridische onduidelijkheid die is ontstaan door de slordige en verwarrende formulering van de eerste zin uit artikel 10.2.
De verkoper zal zich, behoudens voorafgaande schriftelijke toestemming van koper,
binnen Nederland gedurende een periode van driejaar na de datum van overdracht onthouden
van het juridisch of economisch verrichten van activiteiten welke gelijk dan wel
verwant zijn aan de activiteiten die de verkoper onder de naam Andreos-Kleemann (Andreos Kleemann activiteiten), zoals verkoper uitoefende voor de datum van overdracht.
Het is verkoper toegestaan om, in tegenstelling van hetgeen is genoemd in artikel 8.1, heiwerkzaamheden met het kraanschip,alsmede sleepwerkzaamheden te verrichten en het slaan van damwanden voor uitsluitend de particuliere markt ( dus geen (groot) damwandenwerken in de zakelijke markt of voor overheidsorganen).
Taalkundige.com
04/09/2008
1. Het is verkoper toegestaan om, in tegenstelling van hetgeen is genoemd in artikel 10.1, heiwerkzaamheden met het kraanschip, alsmede sleepwerkzaamheden te verrichten;
De onbeholpen wijze waarop zinsdeel 2 aan zinsdeel 1 is gekoppeld, veroorzaakt verwarring. De zinsnede “en het slaan van damwanden” als een verwijzing naar de het onderwerp en de persoonsvorm in het eerste deel van de zin, is taalkundig onjuist. Wat er immers staat is het volgende: Het is verkoper toegestaan om heiwerkzaamheden en sleepwerkzaamheden te verrichten en het slaan van damwanden etc.. Hier is sprake van een rammelende zinsbouw. De aanhef van de hoofdzin: “Het is verkoper toegestaan om…” krijgt in het tweede zinsdeel geen correct vervolg. Aan het begin van het tweede zindeel had beter kunnen staan: …en om darmwanden te slaan etc.
de particuliere markt toegestaan heiwerkzaamheden met het kraanschip en sleepwerkzaamheden te verrichten en damwanden te slaan.
1. Het is verkoper toegestaan om, in weerwil van hetgeen is genoemd in artikel 10.1, heiwerkzaamheden met het kraanschip,alsmede sleepwerkzaamheden te verrichten.
Wanneer je de zinsbouw en de woordkeus van de gewraakte zin letterlijk neemt, kan de specifieke bepaling “(groot) damwandenwerken” alleen betrekking hebben op het slaan van damwanden, en niet op de werkzaamheden die in de hoofdzin staan vermeld (“heiwerkzaamheden met het kraanschip,alsmede sleepwerkzaamheden”). M.a.w.: de, als verduidelijking bedoelde bijzin “( dus geen (groot) damwandenwerken in de zakelijke markt of voor overheidsorganen)” kan alleen maar slaan op de activiteit die in het tweede deel van de zin staat vermeld, te weten: het slaan van damwanden. Cruciaal is, dat het eerste zinsdeel niet een dergelijke (specifieke) bepaling bevat.
1. Het is verkoper toegestaan om groot heiwerkzaamheden met het kraanschip alsmede sleepwerkzaamheden te verrichten, zowel voor de particuliere markt als voor de zakelijke markt en de overheid.
Voor alle duidelijkheid: het gaat hier om een zuiver taalkundige interpretatie. Bovenstaande analyse geeft simpelweg weer wat er staat; dit kan iets anders zijn dan wat er bedoeld wordt. Juridisch gesproken is een andere uitleg denkbaar; bijvoorbeeld als de intentie van de schrijver van de gewraakte zin zou worden meegewogen.